Απελευθερωτικός Αγώνας 1955-1959

Οι Τρούλλοι στον απελευθερωτικό αγώνα του 1955-1959

Οι Τρούλλοι στη διάρκεια του ανεπανάληπτου εκείνου αγώνα έδωσαν έντονο το “παρών” τους. Όλοι σχεδόν οι νέοι του χωριού εντάχθηκαν στις τάξεις της Ε.Ο.Κ.Α., της Π.Ε.Κ.Α. και της Α.Ν.Ε. και αγωνίστηκαν για την ελευθερία της Κύπρου. Αρκετοί από αυτούς συνελήφθηκαν και κλείστηκαν στα κρατητήρια, χωρίς δίκη. Τέσσερις νέοι, οι Χρύσανθος Κυριάκου, Μάκης Παπαχαραλάμπους, Ανδρέας Κόκκινος και Χρίστος Κουλουμπρής, διετέλεσαν καταζητούμενοι. Μια ηλικιωμένη γυναίκα, η Ευτυχία Ζένιου φονεύθηκε από Άγγλους στρατιώτες και ο μοναχός Νεκτάριος δολοφονήθηκε από Τουρκοκύπριους. Γενικά όλοι οι κάτοικοι του χωριού στήριξαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο το μεγάλο εκείνο αγώνα.

Αποκορύφωμα όμως της όλης προσφοράς υπήρξε η ηρωική θυσία του Ανδρέα Σουρουκλή, που έπεσε ηρωικά μαχόμενος στη διάρκεια ενέδρας που στήθηκε τα ξημερώματα της 1/8/1958, στην τοποθεσία Σαμερή, λίγο έξω από το χωριό.

Το γενναίο παλικάρι ήταν γιος του Δημήτρη και της Χριστίνας Σουρουκλή. Είχε άλλα οκτώ αδέλφια. Ήταν παντρεμένος με τη Γεωργία Παπαχαραλάμπους, αδελφή του καταζητούμενου Μάκη Παπαχαραλάμπους και είχαν ένα κοριτσάκι, τη Χριστίνα. Λίγες μέρες μετά την ηρωική θυσία του, η Γεωργία γέννησε το δεύτερο κοριτσάκι τους, την Αντρούλα.

Ο ήρωας συνεργαζόταν με την αντάρτικη ομάδα του χωριού και είχε κρησφύγετο στο χωράφι του πατέρα του, αλλά και στο σπίτι του, όπου φιλοξένησε πολλούς καταζητούμενους. Ανάμεσα σ’ αυτούς ήταν και οι τομεάρχες Μιχαλάκης Ρωσσίδης, Μιχαλάκης Παρίδης, ο κουνιάδος του Μάκης Παπαχαραλάμπους, ο Χρύσανθος Κυριάκου κ.ά.

Όταν δόθηκε η εντολή για ενέδρα οι καταζητούμενοι έμεναν στο σπίτι του. Προσπάθησαν να βρουν το κατάλληλο μέρος, αλλά αυτό δεν ήταν εύκολο. Τελικά επέλεξαν το μέρος εκείνο με τις καλαμιές.

Οι συναγωνιστές του δεν ήθελαν να τον πάρουν μαζί τους, γιατί είχε το κρησφύγετο στο σπίτι του, αλλά εκείνος επέμενε. Τελικά πήγε, όμως δε γύρισε πίσω. Τον κέρδισε η αθανασία.

Στην επίθεση αυτή, εκτός από τον ήρωα πήραν μέρος οι Μάκης Παπαχαραλάμπους, Γεώργιος Βάκχος, Χαράλαμπος Σάββα, Αντώνης Κωνσταντίνου (ο σημερινός ιερέας της κοινότητας, πατήρ Αντώνιος) και Γεώργιος Ν. Πλάρκου. Ο Ανδρέας σκοτώθηκε την ώρα της αποχώρησης. Ήταν πανσέληνος και δεν υπήρχε ικανοποιητική κάλυψη.

Η κηδεία του έγινε χωρίς να επιτραπεί ούτε σε όλα του τ’ αδέλφια να παραστούν. Το χωριό βρισκόταν υπό κατ’ οίκον περιορισμό. Όμως όλη η κοινότητα βρισκόταν νοερά εκεί. Μετά την απελευθέρωση στήθηκε η προτομή του στο προαύλιο του παρεκκλησίου της Αγίας Μαρίνας. Βρίσκεται εκεί για να θυμίζει στις νέες γενιές τον υπέροχο εκείνο αγώνα και την αγάπη για την ελευθερία.
Η πατρίδα, για να τιμήσει τον ήρωα, έδωσε το όνομά του σ’ ένα στρατόπεδο στην πόλη της Λάρνακας. Το όνομά του φέρουν επίσης μια οδός στη γενέτειρά του, αλλά και οδοί σε διάφορες κοινότητες.

Πηγή:
Το κείμενο ετοιμάστηκε από το Κοινοτικό Συμβούλιο

Τουρκική εισβολή

Η τουρκική εισβολή του 1974 και η κοινότητα

Ανάμεσα στους χιλιάδες νέους που έτρεξαν στο κάλεσμα της πατρίδας την αποφράδα εκείνη μέρα της 20ης του Ιούλη του 1974, ήταν και δεκάδες νέοι από τους Τρούλλους. Δύο από αυτούς, ο Μιχαήλ Ζένιου και ο Νικόλας Γεωργίου, μνημονεύονται ανάμεσα στις χιλιάδες που πρόσφεραν τη ζωή τους θυσία στο βωμό της ελευθερίας της Κύπρου.

Μιχαήλ Ζένιου

Ήταν το τρίτο από τα δέκα παιδιά της πολυμελούς οικογένειάς του. Γεννήθηκε στους Τρούλλους το 1947. Γονείς του ήταν ο Ζένιος Μιχαήλ και η Μαρία Παπαχαραλάμπους Μιχαήλ. Σε ηλικία 11 ετών εντάχθηκε στις τάξεις της Α.Ν.Ε.

Υπήρξε άριστος μαθητής και σπούδασε φυσικός στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, με υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (Ι.Κ.Υ.) Ελλάδος. Ήταν πολύ καλός καθηγητής, πολύ καλός χριστιανός, αγνός πατριώτης και γενναίο παλικάρι.

Ο ήρωας, παρά το νεαρό της ηλικίας του, ήταν πολυγραφότατος. Διασώζονται πολλά ποιήματα του, άρθρα, ομιλίες και επιστολές, άλλα χειρόγραφα και άλλα δημοσιευμένα σε διάφορα περιοδικά.

Με το κάλεσμα της πατρίδας φόρεσε τη στολή του έφεδρου ανθυπολοχαγού κι έτρεξε να υπερασπιστεί την ελευθερία της πατρίδας του. Στη διάρκεια της πρώτης εισβολής, ως Διοικητής Λόχου Βαρέων Όλμων, πήρε μέρος στις μάχες Βορείου Πόλου- Χαμίτ Μάνδρες.

Στη δεύτερη εισβολή, στις 14 Αυγούστου, βρέθηκε πάλι στην περιοχή του Βορείου Πόλου. Εκεί αγωνίστηκε για να συγκρατήσει τις συνεχείς επιθέσεις των Τούρκων. Δίπλα του ήταν και ο ξάδελφός του Σπύρος Παπαχαραλάμπους. Κάποια στιγμή έπεσε ένα βλήμα όλμου στο χαράκωμα. Ο Μιχάλης τραυματίστηκε θανάσιμα και πέρασε στην αθανασία, στα 27 του χρόνια. Ο ξάδελφός του τραυματίστηκε ελαφρά.

Τάφηκε στο νεκροταφείο Λακατάμειας. Το 2001, με τη μέθοδο DNA, αναγνωρίστηκε το λείψανο του και τάφηκε με τιμές στο κοιμητήριο της γενέτειράς του, στις 27 Οκτωβρίου του ιδίου έτους. Προς τιμήν του δόθηκε το όνομά του στην αίθουσα Κατηχητικών της Εκκλησίας των Τρούλλων, αφού και ο ίδιος υπήρξε ένας υπέροχος κατηχητής.

Στο όνομά του αφιέρωσαν επίσης οδούς οι Δήμοι Λευκωσίας, Αγλαντζιάς, Έγκωμης και Αραδίππου και οι κοινότητες Τρούλλων και Ορόκλινης.

Νικόλας Γεωργίου

Ήταν 20 χρονών όταν έγινε η εισβολή. Ως έφεδρος στρατιώτης, με το πρώτο κάλεσμα της πατρίδας, βρέθηκε στη μονάδα του, στο Τάγμα Τεθωρακισμένων.

Στις 21 Ιουλίου, ενώ πολεμούσε στην περιοχή του Βόρειου Πόλου, κτυπήθηκε από εχθρική σφαίρα και έπεσε μαχόμενος. Είναι άγνωστο το μέρος που θάφτηκε. Αυτό ήταν πάντα το παράπονο των γονιών του, Γεωργίου και Άννας Νικόλα.

Αγνοούμενοι

Και οι Τρούλλοι είχαν το μερίδιο τους στην τραγικότερη σελίδα της εισβολής. Τρία τέκνα της Κοινότητας, ο Κώστας Γαβριήλ, ο Ανδρέας Μιχαήλ και ο Κώστας Φασσιάς είναι αγνοούμενοι από το πολεμικό μέτωπο. Άλλοι έξι αγνοούνται από τα τέλη Αυγούστου του 1974, όταν Τούρκοι μπήκαν στο χωριό και το λεηλάτησαν. Συνέλαβαν επίσης όσους βρήκαν εκεί, αφού όλοι σχεδόν οι κάτοικοι είχαν φύγει. Αυτοί είναι ο Γεώργιος Μελλέχας και η σύζυγός του Αναστασία, ο Νικόλας Γιαννή Πάρπα και η σύζυγός του Μαρία, η Παρασκευή Ζήνωνα και η Χριστίνα Δημήτρη. Οι πιο πάνω ήταν τότε ηλικίας 50-70 ετών. Ένα άλλο νέο παιδί, ο Αντώνης Χριστοδούλου, φονεύθηκε από αδέσποτη σφαίρα στη διάρκεια του πραξικοπήματος, στη Λευκωσία.

Κώστας Γαβριήλ

Όταν ξέσπασε η εισβολή ήταν λοχίας στα τεθωρακισμένα και υπηρετούσε στο 385 Μηχανοκίνητο Τάγμα Πεζικού, που είχε έδρα του την Κοκκινοτρομιθιά. Στη διάρκεια της πρώτης εισβολής πήρε μέρος σε μάχες σε διάφορα σημεία. Αργότερα μεταφέρθηκε στο μέτωπο Καραβά Λαπήθου. Στις 15 Αυγούστου η μονάδα του υποχώρησε στην περιοχή Μόρφου όπου, λόγω της προκεχωρημένης θέσης της, εγκλωβίστηκε με την προέλαση των τουρκικών αρμάτων. Από τότε είναι αγνοούμενος. Ο Κώστας γεννήθηκε το 1954 και ήταν παιδί της πολυμελούς οικογένειας του Ανδρέα και της Χρυσής Γαβριήλ.

Ανδρέας Μιχαήλ

Όταν έγινε η εισβολή ήταν εθνοφρουρός και υπηρετούσε στο 251 Τάγμα Πεζικού στην Κερύνεια. Το τάγμα του πήρε μέρος στις πρώτες μάχες της εισβολής. Αργότερα μεταφέρθηκε στην περιοχή του Προεδρικού Μεγάρου. Προτού αρχίσει η δεύτερη εισβολή το τάγμα μεταφέρθηκε στην περιοχή της Χαλεύκας. Μετά το τέλος της δεύτερης εισβολής αναζητήθηκε από τους δικούς του, αλλά δεν τον βρήκαν ούτε έμαθαν κάτι για την τύχη του.

Ο πατέρας του, Αντώνης Μιχαήλ, αγωνιστής της Ε.Ο.Κ.Α, πέθανε από τον καημό του, μετά από λίγα χρόνια.

Κώστας Φασσιάς

Ήταν 45 χρονών και πατέρας εννέα παιδιών. Είχε δικό του φορτηγό αυτοκίνητο που με την έναρξη της τουρκικής εισβολής του έκαμαν επίταξη, για να μεταφέρει στρατιώτες και πυρομαχικά.

Στη διάρκεια της δεύτερης εισβολής βρισκόταν στην περιοχή Παλαικύθρου και το αυτοκίνητο του κτυπήθηκε από βόμβα αεροπλάνου. Από τότε θεωρείται αγνοούμενος.

Πηγή:
Το κείμενο ετοιμάστηκε από το Κοινοτικό Συμβούλιο